Εισάγετε τον κωδικό πρόσβασης σας για να διαβάσετε τις απαντήσεις σας


European Lawyers, Solicitors and Law Firms based in Europe

 

08.09.2014 Η εφαρμογή των προνοιών του περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος, σε συμβάσεις δανειοδότησης σε ξένο νόμισμα (Υπόθεση KASLER)


Πολλοί πολίτες και καταναλωτές , τόσο στην Κύπρο όσο και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, βρίσκονται αντιμέτωποι σήμερα με το σοβαρό πρόβλημα που έχει προκύψει όσον αφορά τα δάνεια που λήφθηκαν από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε ξένα νομίσματα (π.χ. ελβετικά φράνκα κτλ).  

Συγκεκριμένα, το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες πολίτες είναι το γεγονός ότι παρόλο που για χρόνια πληρώνουν κανονικά τις συμφωνημένες δόσεις τους ως αυτές είχαν καθοριστεί με την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας δανειοδότησης και χωρίς καμία καθυστέρηση, σήμερα βρίσκονται σε θέση να οφείλουν μεγαλύτερα ποσά από το αρχικό ποσό εκταμίευσης.

Μία σημαντική εξέλιξη σχετική με τις υποθέσεις αυτές, για τις οποίες δεν υπάρχει δικαστικό προηγούμενο και που σύντομα ενδέχεται να κατακλύσουν και τα Κυπριακά Δικαστήρια, είναι η υπόθεση KASLER, η οποία αφορά προδικαστική παραπομπή από δικαστήριο της Ουγγαρίας προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο («ΕΔ») για την ερμηνεία της ευρωπαϊκής οδηγίας που αφορά την εφαρμογή καταχρηστικών ρητρών και κατά πόσο αυτή δύναται να εφαρμόζεται σε συμβόλαια δανείων που λήφθηκαν σε ξένο νόμισμα και η οποία ρήτρα δεν έτυχε διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο μερών (η εν λόγω οδηγία έχει υιοθετηθεί ως νομοθεσία σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και στην Κύπρο ως ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος).

Διευκρινιστικά, η προδικαστική παραπομπή για ερμηνεία από το ΕΔ διαφέρει από τις αποφάσεις που λαμβάνει το ΕΔ σε υποθέσεις που δικάζονται ενώπιον του επί της ουσίας, δηλαδη σε περιπτώσεις έφεσης από τα εθνικά δικαστήρια.  Η προδικαστική παραπομπή για ερμηνεία οδηγιών και κανονισμών αποτελεί μία από τις εξουσίες και δικαιοδοσίες που κατέχει το ΕΔ για την υποβοήθηση των εθνικών δικαστηρίων στο να ερμηνεύουν και να εφαρμόζουν το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο όταν ενώπιον τους δικάζονται υποθέσεις που ανφέρονται σε πρόνοιες συγκεκριμένων κανονισμών και οδηγιών και στις εθνικές νομοθεσίες που υιοθετούν αυτούς.

Οι προδικαστικές παραπομπές είναι δεσμευτικές όσον αφορά την ερμηνεία που δίδεται αλλά από τη στιγμή που έχουν βοηθητικό χαρακτήρα για τα εθνικά δικαστήρια, συνήθως η ερμηνεία αφήνει περιθώρια στα εθνικά δικαστήρια για εξάσκηση της διακριτικής τους ευχέρειας στην εφαρμογή της, σε αντίθεση με τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε υποθέσεις που εξετάζονται ενώπιον του ΕΔ το οποίο αποφασίζει επί της ουσίας αυτών, οι οποίες είναι αυτόματα δεσμευτικές.

Συνοπτικά το ΕΔ, ερμηνεύοντας την ευρωπαϊκή οδηγία περί καταχρηστικών οδηγιών, η οποία έχει ενσωματωθεί στο κυπριακό δίκαιο με τον περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμο, αποφάσισε ότι:

Το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 1993, σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές, έχει την έννοια ότι:

–        οι όροι «κύριο αντικείμενο της συμβάσεως» καλύπτουν ρήτρα συμβάσεως δανείου συνομολογηθείσας σε ξένο νόμισμα και συναφθείσας μεταξύ επαγγελματία και καταναλωτή, η οποία δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγματεύσεως, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, δυνάμει της οποίας η τιμή πωλήσεως του ξένου νομίσματος εφαρμόζεται προς τον σκοπό του υπολογισμού των δόσεων αποπληρωμής του δανείου, μόνο σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι η εν λόγω ρήτρα ορίζει κύρια παροχή της συμβάσεως αυτής και η οποία, ως τέτοια, χαρακτηρίζει τη σύμβαση, πράγμα το οποίο απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να ελέγξει λαμβανομένης υπόψη της φύσεως, της όλης οικονομίας και των ρητρών της συμβάσεως, καθώς και του νομικού και πραγματικού πλαισίου της∙

–        τέτοιου είδους ρήτρα, στον βαθμό που επιβάλλει στον καταναλωτή υποχρέωση καταβολής, στο πλαίσιο της αποδόσεως του δανείου, των ποσών που απορρέουν από τη διαφορά μεταξύ της τιμής πωλήσεως και της τιμής αγοράς του ξένου νομίσματος, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ενέχει «αμοιβή» το ανάλογο ή μη της οποίας ως ανταλλάγματος για την παροχή του δανειστή δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εκτιμήσεως του καταχρηστικού της χαρακτήρα, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 93/13.

-      Το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 93/13 έχει την έννοια ότι όσον αφορά συμβατική ρήτρα, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, η απαίτηση περί σαφούς και κατανοητής διατυπώσεως των ρητρών επιβάλλει όχι μόνο οι ρήτρες να είναι διατυπωμένες κατά τρόπο σαφή και κατανοητό για τον καταναλωτή από γραμματική άποψη, αλλά επιπλέον η σύμβαση να εκθέτει κατά τρόπο διαφανή την ακριβή λειτουργία του μηχανισμού μετατροπής του ξένου νομίσματος που προβλέπει η επίμαχη ρήτρα καθώς και τη σχέση μεταξύ του συγκεκριμένου μηχανισμού και του μηχανισμού που προβλέπουν άλλες ρήτρες σχετικά με την αποδέσμευση του δανείου, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να εκτιμήσει, βάσει σαφών και κατανοητών κριτηρίων, τις οικονομικές συνέπειες που τα ανωτέρω συνεπάγονται γι’ αυτόν.

-      Το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 93/13 έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης, κατά την οποία σύμβαση που έχει συναφθεί μεταξύ επαγγελματία και καταναλωτή δεν μπορεί να εξακολουθήσει να υπάρχει μετά την κατάργηση της καταχρηστικής ρήτρας, η διάταξη αυτή έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση που επιτρέπει στον εθνικό δικαστή να θεραπεύσει την ακυρότητα της καταχρηστικής ρήτρας διά της εφαρμογής αντ’ αυτής εθνικής διατάξεως ενδοτικού δικαίου.

Εν όψει των ανωτέρω, χωρίς καμία αμφιβολία η πιο πάνω απόφαση αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη σε ότι αφορά τις υποθέσεις δανείων σε ξένα συναλλάγματα, η οποία θα διαδραμτίσει σημαντικό ρόλο στις αίθουσες των εθνικών δικαστηρίων. 

Θα πρέπει όμως να περιμένουμε μέχρι την επιδίκαση της πρώτης υπόθεσης που θα τεθεί ενώπιον των Κυπριακών δικαστηρίων και πως αυτά θα εφαρμόσουν την πιο πάνω απόφαση στα δεδομένα των συμβάσεων που υπογράφτηκαν με κυπριακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.


AΛΕΞΗΣ ΤΕΚΚΗΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ - ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
A. TEKKIS & CO LLC

atekkis@cypruslegaladvice.com